Phương Nam Co LTD
Cung cấp hạt màu, chất hoạt động bề mặt, dầu bôi trơn Korea
© 9/12/2019 - Vietnam12h.com Application
 Cac cong cu va co che phong tranh rui ro

Hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai

Trong thực tế, người ta sử dụng các hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai như là những công cụ bảo đảm trước rủi ro. Hợp đồng kỳ hạn là việc hai bên cùng ký kết một hợp đồng mua hoặc bán một loại hàng hóa nào đó tại một thời điểm xác định trong tương lai với mức giá cả ấn định trước.

So với hình thức giao dịch giao ngay, thời hạn giao dịch trong hợp đồng kỳ hạn được lùi lại một khoảng thời gian trong tương lai. Khi đến ngày thanh toán, người mua trả tiền mua hàng với mức giá thỏa thuận ban đầu và người bán chuyển giao hàng vói số lượng ấn định ban đầu.

Trong hợp đồng kỳ hạn chỉ có hai bên tham gia vào ký kết, giá cả do hai bên tự thỏa thuận với nhau, dựa trên những ước tính mang tính cá nhân. Giá hàng hóa đó trên thị trường giao ngay có thể thay đổi, tăng lên hoặc giảm xuống so với mức giá đã ký kết trong hợp đồng Khi đó một trong hai bên mua (hoặc bán) sẽ bị thiệt hại do đã cam kết một mức giá thấp hơn (đối với bên bán) hoặc cao hơn giá thị trường (đối với bên mua). Như vậy, bằng việc tham gia vào một hợp đồng kỳ hạn, cả hai bên đều giới hạn được rủi ro tiềm năng cũng như hạn chế lợi nhuận tiềm năng của mình.

Ví dụ, một người có ý định đi du lịch nước ngoài trong năm tới. Khi đặt vé máy bay, hãng du lịch đề xuất các phương án, hoặc mua vé với mức giá ấn định ngay hôm nay là 1.000 đô-la, hoặc sẽ mua vé vào đúng ngày khởi hành theo mức giá của ngày hôm đó. Trong cả hai trường hợp đó, khách hàng đều chỉ phải trả tiền vào đúng ngày khởi hành. Nếu lựa chọn việc trả theo mức giá ấn định trước 1000 đô-la, nghĩa là người này đã thực hiện một hợp đồng kỳ hạn với hãng hàng không.

Việc thực hiện hợp đồng kỳ hạn này cho phép bên mua tránh được rủi ro giá vé máy bay có thể cao hơn mức 1000 đô-la. Nếu cuối cùng giá vé vào ngày khởi hành là 1500 đô-la, người mua có lợi vì sẽ chỉ phải trả 1000 đô-la. Ngược lại, nếu giá vé giảm xuống còn 500 đô-la vào ngày khởi hành, người mua vẫn phải trả 1000 đô-la theo hợp đồng đã cam kết.

Hợp đồng tương lai là một loại hợp đồng kỳ hạn được tiêu chuẩn hoá, được giao dịch, trao đổi trên các thị trường có tổ chức. Trên thị trường, người mua và người bán không gặp gỡ nhau trực tiếp mà mỗi người có một hợp đồng riêng với thị trường tài chính. Tiêu chuẩn hoá ở đây được hiểu là các điều kiện của hợp đồng tương lai (như yêu cầu về số lượng và chất lượng của hàng hoá giao dịch) là đồng nhất đối với tất cả các hợp đồng.

Hợp đồng kỳ hạn có thể làm giảm bớt rủi ro đồng thời cho cả người mua và người bán. Trong hợp đồng kỳ hạn, người bán muốn tránh được rủi ro về giá cả hàng hóa trong tương lai bằng cách bán trước sản phẩm hàng hóa với mức giá ấn định trước. Còn người mua muốn giảm rủi ro về giá mua hàng hóa trong tương lai bằng cách mua ngay hàng hóa nhưng sau này mới nhận hàng. Như vậy, cả người mua và người bán đều đi đến thống nhất một mức giá kỳ hạn, không phụ thuộc vào giá cả hiện hành mà người mua sẽ trả cho người bán vào ngày giao hàng. Với một sự sắp đặt như vậy, cả hai bên của hợp đồng đều loại bỏ được những rủi ro liên quan đến giá cả tương lai của hàng hóa vào lúc giao hàng. Như vậy, hai đối tác đều tự phòng ngừa đối với loại rủi ro này.

Tuy nhiên, trên thị trường, hợp đồng tương lai thể hiện nhiều ưu điểm hơn so với hợp đồng kỳ hạn. Trong hợp đồng kỳ hạn quy định người bán phải giao hàng cho người mua vào ngày đã thoả thuận. Nhưng khó khăn của người bán là phải tìm được người mua chấp nhận mua toàn bộ sản phẩm và đồng ý thời gian, địa điểm giao hàng thuận tiện với mình. Ngược lại, người bán cũng khó tìm được một người mua thời gian và địa điểm giao hàng phù hợp.

Chính vì vậy, bằng việc sử dụng hợp đồng tương lai, trong trường hợp người bán và người mua ở cách xa nhau về mặt địa lý thì cả hai chủ thể này vẫn được đảm bảo những lợi ích của hợp đồng kỳ hạn (giảm bớt rủi ro) mà không cần phải thay đổi hợp đồng.

Thị trường tương lai (chính xác hơn là tổ chức bù trừ rủi ro) hoạt động như một trung gian trao đổi giữa người mua và người bán. Trên thị trường hợp đồng tương lai, giữa người mua và người bán hàng không hề quen biết nhau. Cả hai bên mua và bán, mỗi bên đều có một hợp đồng tương lai riêng biệt với thị trường tương lai. Họ kết thúc hợp đồng bằng việc trả tiền (hoặc nhận được) từ thị trường tương lai phần chênh lệch giữa giá cả theo kỳ hạn (đã ấn định trong hợp đồng) so với giá cả trao ngay theo khối lượng hàng hoá trong hợp đồng. Thị trường tương lai sẽ chuyển giao số tiền thanh toán từ người này sang người kia.

Vào ngày giao hàng sẽ có ba khả năng xảy ra đối với cả người mua và người bán: giá thanh toán trao ngay thấp hơn, bằng hoặc cao hơn so với giá kỳ hạn. Nếu giá trao ngay thấp hơn so với giá kỳ hạn thì người bán sẽ vừa nhận được tiền từ nhà cung cấp, vừa thu được khoản tiền chênh lệch từ hợp đồng tương lai. Tổng số tiền mà người bán nhận được sẽ bằng với mức giá kỳ hạn đã ấn định.

Nếu giá trao ngay bằng đúng với giá kỳ hạn, người bán vẫn bán sản phẩm của mình với giá ấn định, nhưng không được gì và cũng không mất gì từ hợp đồng tương lai. Cuối cùng nếu giá trao ngay cao hơn so với giá kỳ hạn, người bán sẽ nhận được khoản tiền từ bán sản phẩm theo giá trao ngay, nhưng phải trả lại khoản tiền chênh lệch cho hợp đồng.

Như vậy, cho dù giá cả hàng hóa vào ngày giao hàng lên xuống thế nào thì người bán vẫn luôn thu được mức thu nhập ổn định được đảm bảo bằng hợp đồng tương lai.

Đối với trường hợp của người mua, vào ngày giao hàng, người mua vẫn nhận được hàng từ nhà cung cấp với giá trao ngay. Nếu mức giá này thấp hơn so với giá kỳ hạn, người mua sẽ vừa trả cho nhà cung cấp với giá trao ngay, nhưng phải trả thêm phần chênh lệch cho hợp đồng tương lai. Nếu hai mức giá này ngang bằng nhau, người mua sẽ không có khoản thu thêm hay mất đi từ hợp đồng tương lai. Cuối cùng, nếu giá trao ngay cao hơn giá kỳ hạn, người mua sẽ trả với mức giá trao ngay cao, nhưng sẽ thu được phần chênh lệch từ hợp đồng tương lai. Như vậy tổng chi phí mua hàng của anh ta luôn đảm bảo không thay đổi.

Như vậy, với hợp đồng tương lai, cả người mua và người bán đều biết rõ số tiền mà họ nhận được hoặc phải trả, do vậy hợp đồng này giúp họ loại bỏ được rủi ro do sự bấp bênh về giá cả.

 

Ngày nay, thị trường kỳ hạn có tổ chức tồn tại ở khắp nơi trên thế giới, như thị trường nguyên vật liệu (gạo, điều, cà phê, lạc, gia súc, thực phẩm, kim loại, các sản phẩm dầu mỏ…) hoặc đối với các công cụ tài chính (ngoại tệ, trái phiếu, chỉ số giá trên thị trường cổ phiếu). Những hợp đồng kỳ hạn này cho phép các doanh nghiệp tự bảo đảm trước những rủi ro về giá cả nguyên vật liệu, rủi ro về tỷ giá hối đoái, rủi ro về chứng khoán, rủi ro về lãi suất và những rủi ro mới càng ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong đời sống kinh tế-xã hội.


Trích từ: Tài chính tiền tệ